Diagram staat voor, het door artesS ontwikkelde, open systeem model. Een open systeem model beoogt een visueel model te funderen op basis van systeem dynamische regels. Dat houdt in dat een model zodanig gestructureerd kan worden dat het op een systeemdynamische wijze onderscheiden concepten kan visualiseren zodat ze onderzocht kunnen worden op hun onderlinge interferenties. Dat maakt dat een model enerzijds gevisualiseerd kan worden op systeemdynamische gronden en dat het zelfde model anderzijds zeer onderscheiden concepten kan herbergen. Daarmee is het woord open, in de betekenis van toegankelijk voor onderscheiden concepten, te koppelen aan systeem, in de betekenis van op een systematische wijze te structureren. Het model wordt zo een open systeem, en wel in een dynamische verhouding tot een gesloten systeem. Kortom een systeem dynamisch model dat zowel open als gesloten in functie kan treden om concepten denkbaar voor het voetlicht te brengen. Aanvankelijk richtte het onderzoek zich op het ontwikkelen van het diagram als een gesloten systeem model om onderscheiden concepten coherent en consistent in beeld te brengen. Daartoe werden modellen uit diverse disciplines ingebouwd en wel zodanig dat de onderlinge wisselwerking geactualiseerd kon worden als een vorm van er door heen kunnen schouwen. Vandaar dat het woord dia-gram, samengesteld uit dia en gram (grafein), duidde op het kunnen door schouwen van een grafisch model. Het vermogen om concepten op een coherente en consistente wijze door middel van een systeem dynamisch model in beeld te brengen opent de mogelijkheid de structurele diepteverbanden te doordenken. Na enige oefening schoolt de denker zich in het kunnen combineren van de onderscheiden concepten, de onderscheiden optieken en de onderscheiden niveaus. Daartoe dienen de onderscheiden concepten op een zodanige wijze ingeordend te worden dat ze onderling uitwisselbaar en compatible worden. Deze uitwisselbaarheid vereist dat het model met betrekking tot haar posities streng geordend dient te worden in de ruimte conform de beeld dynamische regels van een visueel veld. De compositie van een dergelijk model dient statisch gestructureerd te worden teneinde de uitwisselbaarheid van de onderscheiden concepten dynamisch te kunnen doordenken op dwarsverbanden en diepteverbanden. Binnen het systeemdynamisch denken benutten we het diagram als een statisch en gesloten model. Binnen dat model valt heel veel onder te brengen, maar op een gegeven moment stootte het onderzoek op de grenzen van een ruimtelijk geordend model en ontstond de noodzaak om een dynamisch en open model te ontwikkelen waarin de tijd als een cyclisch fenomeen geordend kon worden. Al doende ontstond zo het dynagram. Processen in de tijd kunnen in het dynagram nu beter geordend worden dan in het diagram. Echter de wijze waarop en diagram en dynagram gestructureerd dienen te worden, moest evenzeer aan dezelfde systeemdynamische regels onderworpen te worden teneinde hen beiden gespiegeld te kunnen doordenken. Pas met het vormgeven aan de TCM dynagrammen bleek en de bruikbaarheid van het dynagram en de mogelijkheid bepaalde concepten uit het diagram over te hevelen naar het dynagram. (zie tcm dynagrammen) Toen is er een poging ondernomen om alle diagrammen om te zetten in dynagrammen, die poging strandde. De reden werd al snel duidelijk, het diagram beantwoordde aan het kunnen visualiseren van de ruimte (gekoppeld aan posities en inhouden), daarentegen beantwoordde het dynagram aan het kunnen visualiseren van de tijd (gekoppeld aan betrekkingen en processen). Enigszins gesimplificeerd, diagrammen verbinden we voorlopig aan het westerse ontologische denken en dynagrammen verbinden we aan het oosterse mythische denken. De wisselwerking tussen diagrammen en dynagrammen benutten we nu in een actueel functioneel veld dat nog slechts de coördinaten van beiden hoeft te bevatten om afhankelijk van de gestelde vragen en het gestelde probleem actueel onderzoek te kunnen verrichten. Immers inhouden en processen zijn systeem dynamisch geordend en liggen structureel verankerd in de gegeven coördinaten van het actuele veld als mogelijke referenties. |