De 12 puntige ster

Dat is volmaakt. Dit is volmaakt. Volmaakt komt van volmaakt. Trek volmaakt af van volmaakt, wat overblijft is volmaakt. Moge vrede en vrede en vrede overal zijn.

Îsha-Upanishad uit de Yajur-Veda (zie noten: 1)

Hoe is de 12 puntige ster met vier driehoeken, systeem dynamisch in te zetten wanneer je een thema wilt uitwerken of een workshop wilt vormgeven en jij je daarin wilt laten leiden door de bijzondere verbanden en dynamieken die in deze ster oplichten?

Het getal 12

Twaalf is een bijzonder getal en wordt ook wel het getal van de volledigheid of volmaaktheid genoemd. Het getal van de totaliteit van de schepping.

Om een paar voorbeelden van het getal twaalf te vinden, hoeven we maar te kijken naar het ritme in ons dagelijks leven. Denk daarbij aan de klok of aan de twaalf maanden van het jaar. In de Bijbel speelt dit getal ook een grote rol. Zo had Jezus twaalf apostelen en Jacob twaalf zonen. In verhalen lezen we over de ronde tafel van Koning Arthur met zijn twaalf ridders. In esoterische scholen wordt onder andere gesproken over twaalf geestelijke hiërarchieën en de twaalf heilige nachten rondom kerstmis. Er zijn twaalf dierenriemtekens. Er zijn vast nog meer voorbeelden te vinden op internet.

Wat deze voorbeelden allemaal met elkaar verbindt is dat de twaalf iets van volledigheid uitdrukt. Twaalf wordt ook wel een hemels getal genoemd, het getal van kosmische orde.

De kosmische orde kan worden gezien als het grondpatroon van de onzichtbare werkelijkheid, een energetisch netwerk, dat de zichtbare werkelijkheid doordringt.

Een weefwerk, tot op de millimeter nauwkeurig, geweven van energiedraden tot een heel fijn netwerk of web, zoals het ook wel genoemd wordt als grondpatroon van ons bestaan.

Als je het al zou kunnen tekenen, om het enigszins te kunnen beelden (om je er een beeld van te vormen) dan zou je als basis een oneindig groot vel papier vol kunnen tekenen met horizontalen en verticalen zoals we ruitjes papier kennen. Dat is ook de basis van schering en inslag in een weefwerk. En net zoals in het weefwerk van een wollen kleed, kunnen er allerlei patronen worden ingeweven.

In het onzichtbare energetisch web kun je die patronen zien als bouwstenen van ons bestaan. Wanneer je de punten in dat energetisch web met elkaar verbindt, zie je geometrische figuren oplichten. Dat zijn de bouwstenen die je overal terug ziet, waarheen je ook kijkt. De cirkel, de driehoek, het vierkant, de ruit, diagonale lijnen, lemniscaat enz. Een kind tekent een vierkant met een driehoek erop en dan verbeeldt dat een huis.

Probeer je eens te verbeelden dat je als mens op een zo’n punt gaat staan waar de horizontaal en de verticaal elkaar kruisen. De verticale lijn beweegt oneindig heen en weer, door je heen, tussen kruin en bekkenbodem. Eindeloos, zonder begin en zonder einde. Wanneer je je armen spreidt kan je dat zien als de horizontale lijn. Ook zonder begin en zonder einde. In de verbinding tussen je vingertop en je voet is een driehoek waar te nemen. Je kunt een cirkel om je heen trekken, daaromheen weer een vierkant enz.

Er zijn traditionele yoga asanas (houdingen), zoals de Trikonasana , de uitgestrekte driehoekhouding, die geometrische figuren representeren om in die houding in contact te komen met de juiste energetische wetten in het universum die evenwicht bewerkstelligen.

Dat netwerk, dat web laat zien hoe alles maar dan ook alles onlosmakelijk met elkaar verbonden is. Of je op je kop gaat staan, gaat liggen of ronddraait, die horizontaal en verticaal en diagonalen zijn overal. Het betreft een meer dimensionale werkelijkheid.

Wanneer je een horizontale draad of de verticale draad in dat denkbeeldige wollen kleed ergens zou doorknippen, is er een probleem. Dan is de verbinding verbroken. Vertaald naar ons als mens zou je kunnen zeggen dat er een blokkade is. Er is geen goede doorstroming meer.

In dat energetisch web is ook de 12 puntige ster te ontdekken

(Hier een plaatje van het web: horizontalen en vertikalen en diagonalen (bijv. in grijs) waar de 12 puntster in oplicht in het zwart dus alleen de driehoeken allemaal in dezelfde tint)

In deze ster lichten 4 driehoeken op

(Hier een plaatje van de 12 puntige ster zoals we hem kennen in de bekende verschillende tinten rose. Misschien begrippen als verleden/toekomst/hemel en aarde op de vier punten)

Voordat we stap voor stap deze 12 puntige ster nader gaan bekijken, hoe deze als een geordend instrument praktisch kan worden ingezet richten we ons eerst op het getal

Het getal 3

Ook drie is net zoals twaalf een bijzonder getal. Te denken valt aan drievoud, drieledig, drieluik, driehoek, triade, trigram, drie-heid, drie-eenheid, drie-ledigheid….

Het is nog niet zo eenvoudig om deze begrippen op de juiste wijze te gebruiken. Het vraagt nog diepgaander onderzoek hoe begrippen in de verschillende tradities worden bedoeld. Wij tillen hier slechts een tipje van de sluier op vanuit het besef dat we hier en daar tekort zullen schieten en onvolledig zijn.

De gelijkzijdige driehoek verbeeldt sinds mensenheugenis het beginsel van de drie-eenheid dat ten grondslag zou liggen aan het bestaan.

Een aantal voorbeelden daarvan zijn:

- begin, midden en einde

- verleden, heden en toekomst

- vader moeder en kind

- Oude Egypte: Horus, Isis, Osiris

- Hindoeïsme: Brahma, Vishnu en Shiva

- Christendom: Vader, Zoon, Heilige Geest

- geest, ziel, lichaam

- hoofd, borst, buik

- denken, voelen, willen

- inademen, stilte, uitademen

- in de esoterische genezing opgetekend door Alice Bailey staat de energetische werking en toepassing van driehoeken centraal.

- in de Veda’s, waaruit in de loop der tijd de talloze stromingen van vedanta, yoga en tantra ontstonden, spreekt men van de 3 guna’s: sattva, rajas, tamas.

Energetisch gezien zijn er twee dynamieken waar we niet omheen kunnen. Yin en yang. In het leven zijn we voortdurend onderhevig aan de schommelingen tussen deze twee, ook wel bekend als de dualiteit. Denk daarbij aan dag en nacht, aan eb en vloed, vrouwelijke en mannelijke energie. Er zijn altijd twee kanten aan een medaille.

De aard van de yin-yang dynamiek wordt in de Veda’s aangeduid met tamas en rajas. Wanneer er sprake is van evenwicht, of van het juiste ritme spreekt met van sattva. Het zijn de drie ‘guna’s, de draden van het web door en om ons heen in verbondenheid met dat wat is.

Deze drieledigheid is overal in terug te vinden. In wat je denkt en hoe je denkt, wat je doet en hoe je doet, wat je wilt en hoe je wilt, wat je voelt, wat je waarneemt, het is zichtbaar in de natuur, in de seizoenen in voorwerpen. Zelfs het voedsel is drieërlei van aard. (zie noten 3.)

Onder aan deze pagina vind je een aantal begrippen en voorbeelden waaraan je de aard van de dynamieken, rajas, tamas en sattva kunt herkennen. (zie noten: 2)

Bij deze een link naar de symbolen: Grondvormen in de symboliek.

De 12 puntige ster en de driehoeken

Deze ster laat 4 driehoeken zien en een midden

Een driehoek met de punt omhoog wijzend naar Noord

Een driehoek met de punt omlaag wijzend naar Zuid

Een driehoek met de punt naar links wijzend naar West

Een driehoek met de punt naar rechts wijzend naar Oost

Datgene wat in het M staat moet meteen duidelijk maken welk thema in de ster wordt uitgediept en laat door de begrippen rondom alle mogelijke verbanden oplichten. Het M vertegenwoordigt het heden het ‘nu’ het actuele thema.

Je zou in de ster de vier windrichtingen (N-Z-W-O) kunnen zien als sattva. Je kunt namelijk niet maar een beetje Zuid zijn. Exact Zuid is Zuid is sattva.

Daarom kun je het begrip uit elke driehoek dat naar de windrichtingen wijst zien als belangrijkste aanknopingspunt met betrekking tot het midden. De twee andere punten krijgen dan een aanvullende en ondersteunende functie. Het is dan ook een uitdaging om zowel de rajas en tamas kwaliteiten mee te laten wegen in de keuze voor een begrip voor een optimale doorstroming. Uiteindelijk versterken ze elkaar alle drie.

De twee driehoeken met de punt naar W en naar O en het M

Van links naar rechts tussen de punt op W en de punt op O noemen we de horizontale as. Deze twee driehoeken op de horizontaal geven een dynamiek weer tussen verleden W en de toekomst op O.

We noemen deze as ook wel de duale as. Hier speelt zich het leven af in alle kleuren en dilemma’s die de dualiteit, waaraan we nu eenmaal onderhevig zijn, ons elke dag weer brengt. Het is de of of as. Het is als het hinken op twee benen, zoekend naar de juiste volgende stap. Doe ik dit of doe ik dat, doe ik het zus of zo, of moet ik het juist laten.

Op de punten W en O zie je nog uitlopende lijnen

De lijnen die naar links voortvloeien of voortkomen uit de punt op W kan je zien als het verleden of als de weg naar binnen, het bewust worden van het verlangen wat in je leeft of wat je los mag laten, een plekje mag geven om weer scheppend verder te kunnen.

De lijnen die naar rechts voortvloeien of voortkomen uit de punt op O kan je zien als de toekomst of de weg naar buiten, waar je naar toe wilt of gaat of hoe je daar staat. Hoe kan je het thema dat in het midden staat gaan leven, vorm gaan geven op jouw geheel eigen wijze?

De horizontale as is een dynamiek zonder begin en zonder einde zoals we zagen bij het web, de kosmische ordening. Het is onze leerweg door de tijd heen.

De twee driehoeken met de punt naar N en naar Z

De driehoek met de punt omhoog kan worden gezien als de mannelijke driehoek. De aarde verheft zich naar de hemel. De driehoek met de punt omlaag kan worden beschouwt als vrouwelijke driehoek. De hemel die naar de aarde afdaalt. Het is ook het symbool van het hartchakra.

In deze driehoeken tussen N en Z is de verticale as te denken zoals we dat zagen in het web.

Deze as met de begrippen die daarop te lezen zijn vormt een denkbeeldige ruggengraat waar het thema van het gram op steunt.

De begrippen op de punten van de twee driehoeken met de punten naar N en Z zijn in zekere zin ‘statisch’ d.w.z. in vergelijking met de dynamiek op de horizontale as.

Ze zijn ook onderhevig aan dualiteit maar het gaat hier meer om een innerlijke houding. Hoe stevig is die ruggengraat? Hoe kan die worden gestrekt en gesterkt blijven met name ten aanzien van het thema in het M en jouw eigen centrum? Het zijn twee basisdriehoeken waar je altijd op terug kunt vallen wanneer er onrust ontstaat op die horizontale as. Waar de driehoeken op de horizontaal altijd in beweging zijn en prikkels en veranderlijkheid in zich dragen, houden deze driehoeken je dichter bij jezelf. Wat doe je met die prikkels die op je afkomen? Terug naar je basis, de basisdriehoeken als houvast.

Drieledige mens

Van boven naar beneden (de verticaal) is de drieledige mens te denken. De armen gespreid (de horizontaal) om het leven te omarmen met al dat hem of haar toevalt.